Jezioro Stelchno – przewodnik dla odwiedzających

Większość ludzi jedzie do Borów Tucholskich i trzyma się popularnych tras: Brda, Tleń, Charzykowy. Jezioro Stelchno pojawia się rzadko w tych rozmowach, co jest osobliwością — bo mowa o jednym z najczystszych jezior w województwie kujawsko-pomorskim, z wodą I klasy czystości, strefą ciszy i linią brzegową długą na 7,6 km.

Poniżej jest wszystko, co warto wiedzieć przed przyjazdem — dojazd, kąpieliska, aktywności, wędkarstwo, nurkowanie i przyroda. Bez fillerów.

Podstawowe dane o jeziorze Stelchno

Stelchno leży administracyjnie w gminie Jeżewo, powiecie świeckim, województwie kujawsko-pomorskim. Nad jego brzegami położone są wsie Skrzynki i Borce. Laskowice — główny punkt dojazdu dla turystów — to miejscowość w bezpośrednim sąsiedztwie.

Dane techniczne:

• Powierzchnia: 154,5 ha
• Długość: 2 250 m, szerokość: 1 335 m
• Łączna długość linii brzegowej: 7 600 m
• Głębokość średnia: 5,1 m, maksymalna: 10,3 m
• Wysokość n.p.m.: 79 m
• Klasa czystości wód: I (badanie 2005 r.)

Jezioro ma nieregularny kształt z trzema wyraźnymi zatokami — dwiema od strony północnej (o maksymalnej głębokości 6,9 m i 2,0 m) oraz jedną zachodnią (max 2,5 m). Linia brzegowa jest w większości zalesiona, co decyduje o charakterze miejsca: nawet w szczycie sezonu nie ma tu rozbudowanej infrastruktury rekreacyjnej.

Strefa ciszy. Na jeziorze obowiązuje całkowity zakaz użycia jednostek motorowych i uprawiania sportów motorowych. To nie jest przepis egzekwowany rygorystycznie przez straż wodną — to faktyczny stan rzeczy. Na Stelchnie nie usłyszysz silnika.

Ochrona środowiska. Wody jeziora i 50-metrowy pas otaczającego terenu objęte są obszarem chronionego krajobrazu (Uchwała Rady Gminy Jeżewo nr 170/XXVII/94). Lokalne władze zawarły też umowę z fermą trzody chlewnej w Krąplewicach, która zobowiązuje się nie wylewać gnojowicy na pola w promieniu 1,5 km od jeziora. To jedna z przyczyn utrzymującego się wysokiego stanu czystości wód.

Dwie wyspy i to, co na nich jest

Na jeziorze Stelchno znajdują się dwie wyspy o łącznej powierzchni ok. 1,2–1,4 ha. Dopłynięcie do nich kajakiem lub SUP-em zajmuje kilkanaście minut, a wejście na ląd jest możliwe bez większego problemu.

Na większej z wysp zachowały się pozostałości kamiennych kręgów. Ich interpretacja historyczna jest przedmiotem dyskusji — źródła nie podają precyzyjnej daty ani jednoznacznego przyporządkowania kulturowego. Wiadomo, że istnieją i że wycieczka na wyspę jest jednym z nielicznych powodów, by zabrać kajak lub SUP, nawet jeśli ktoś nie jest zwolennikiem sportów wodnych.

Przy jeziorze istnieją też dwa mniejsze zbiorniki — tzw. Małe Stelchna — położone w jego pobliżu.

Kąpielisko Borce i kąpielisko Laskowickie

Jezioro Stelchno ma dwa kąpieliska z zagospodarowanym brzegiem.

Kąpielisko Borce (południowo-zachodni brzeg, dojazd od ul. Leśnej) to główna plaża nad Stelchnem. Na miejscu: pomost, toalety, bar, wypożyczalnia sprzętu wodnego, pole namiotowe i kemping. Plaża trawiasto-piaszczysta — nie jest to typowy piasek jak na morzu, ale dno przy zejściu do wody jest piaszczyste i czyste. Teren opadający do jeziora jest stromy, dojazd samochodem pod samą wodę — niemożliwy (zakaz wjazdu). Parking przy drodze, dalej zejście wąwozem.

W sezonie letnim działa punkt gastronomiczny. Poza sezonem — tylko plaża i woda.

Kąpielisko Laskowickie (północno-wschodni brzeg, przy wsi Laskowice) to spokojniejsza alternatywa. Parking w pobliżu, łagodne zejście, pomost. Brak zaplecza gastronomicznego i toalet. Mniej ludzi — nawet w lipcu. To tutaj trafiają ci, którzy wiedzą, czego szukają.

Oprócz dwóch głównych kąpielisk wokół jeziora istnieje kilka mniejszych dzikich zejść do wody, używanych głównie przez wędkarzy i nurków.

Co robić nad jeziorem Stelchno

Kajaki i SUP

Strefa ciszy to dla kajakarzy i SUP-erów dosłownie idealne warunki — żadnych fal po motorówkach, żadnego hałasu, żadnej konieczności omijania szybkich jednostek. Na jeziorze można swobodnie eksplorować zatoki, podpłynąć do wysp i zejść na ląd.

Wypożyczalnia sprzętu wodnego działa przy plaży Borce w sezonie letnim. Szczegóły o wypożyczeniu sprzętu w okolicach Ackermanni: kajaki, SUP i rowery blisko Ackermanni.

Rowery i spacery

Linia brzegowa mierzy 7,6 km — to wystarczająco dużo, żeby obejść jezioro dookoła pieszo w 1,5–2 godziny. Ścieżka leśna prowadzi przez zacieniony, spokojny teren i nie wymaga specjalnego przygotowania. Poza sezonem jest właściwie pusta.

Okoliczne lasy oferują też szlaki rowerowe, które można łączyć z wizytą nad jeziorem. Mapa i opis tras w okolicach Laskowic: leśne trasy rowerowe wokół Ackermanni.

Nurkowanie

To mało oczywista, ale dobrze opisana w środowisku aktywność na Stelchnie. Warunki:

• Głębokość max ok. 10 m — nie wymaga certyfikatu nurka głębokowodnego
• Widoczność: przeciętnie 5 m, w sprzyjających warunkach do 7 m
• Dno mocno porośnięte roślinnością — podwodne dywany, głównie od strony zachodniej i wschodniej jeziora
• Urozmaicona rzeźba dna z przegłębieniami i podwodnymi grzbietami — interesujące dla nurków

Polecane miejsca zejścia: południowo-zachodnia zatoka (z pomostem, dojazd od ul. Leśnej) oraz plaża Laskowickie na północno-wschodnim brzegu. To drugie zejście jest łagodniejsze i ma parking blisko.

Nurkowie opisują Stelchno jako dobre miejsce dla początkujących — warunki są przewidywalne, widoczność dobra, fauna bogata.

Fotografia przyrodnicza i obserwacja

Brzeg zarastający trzciną i lasem, brak motorówek, I klasa czystości — Stelchno to jedno z lepszych jezior w regionie dla obserwacji ptaków i fotografii przyrodniczej. Wschód słońca od strony wschodniej, zachód od zachodniej — bez przeszkód budowlanych.

Więcej atrakcji w szerszej okolicy — w tym paintball w Topolinku — zebranych w jednym miejscu: atrakcje w okolicy Ackermanni.

Wędkarstwo na jeziorze Stelchno

Stelchno jest jednym z bardziej rozbudowanych łowisk w powiecie świeckim. Wokół jeziora funkcjonuje kilkadziesiąt pomostów wędkarskich, co samo w sobie mówi wiele o wadze tego miejsca dla środowiska wędkarskiego.

Gatunki ryb: płocie, karasie, okonie, leszcze, szczupaki, liny, węgorze, pstrągi.

Charakterystyka łowiska: Dno urozmaicone, z licznymi przegłębieniami i zatokami porośniętymi trzciną — naturalne kryjówki. Warto wiedzieć, że ok. 5–6 metrów od brzegu dno ma wyraźny nagły spadek — coś w rodzaju podwodnego rowu, gdzie grunt schodzi do 2–3 m. To miejsce z dobrym potencjałem na okonie i szczupaki.

Zezwolenie: Jezioro jest zarządzane przez Okręg PZW Bydgoszcz, Koło nr 99 w Laskowicach. Bez zezwolenia połów jest niedozwolony. Zezwolenie można zdobyć przez Okręg PZW Bydgoszcz.

Przyroda — co mieszka w jeziorze i wokół niego

Stelchno jest wyjątkowe przyrodniczo nie tylko ze względu na czystość wody. Lista gatunków zamieszkujących jezioro i jego brzegi jest długa.

W wodzie: żółwie błotne — gatunek ściśle chroniony, praktycznie wymarły na pozostałym obszarze powiatu świeckiego, w Stelchnie żyjący. Raki, mięczaki, bogata fauna denna.

Na brzegach: jaszczurka zwinka i jaszczurka żyworodna, padalec (jedyna beznogie jaszczurka w Polsce), płazy. Jezioro i jego otoczenie tworzą jeden z nielicznych w regionie biotopów sprzyjających tym gatunkom.

Podwodna roślinność tworzy gęste dywany — szczególnie od zachodniej i wschodniej strony jeziora. Przejrzystość wody pozwala ją obserwować z powierzchni przy spokojnej pogodzie.

Kiedy jechać nad jezioro Stelchno

Każda pora roku ma inny charakter — i naprawdę są to różne jeziora w zależności od miesiąca.

Czerwiec–sierpień: Kąpielisko Borce działa w pełni, bar i wypożyczalnia sprzętu czynne. Woda ciepła. Przy plaży Borce w weekendy i w szczycie sezonu potrafi być tłoczno. Kąpielisko Laskowickie — spokojniejsze nawet wtedy.

Wrzesień: Złota jesień nad jeziorem. Woda wciąż nadaje się do kąpieli (temperatura spada stopniowo), plaże puste, las zmienia kolory. Dla obserwujących naturę — prawdopodobnie najlepszy miesiąc. Grzybobranie w okolicznych lasach jako aktywność towarzysząca.

Październik–marzec: Absolutna cisza. Wędkarstwo i nurkowanie możliwe — warunki w wodzie nawet korzystniejsze (lepsza widoczność). Spacer dookoła jeziora bez spotkania kogokolwiek. Dla tych, którzy szukają właśnie tego.

Kwiecień–maj: Przebudzenie. Ptaki, roślinność, pierwsze ciepłe dni. Przed sezonem kąpieliskowym — właściwie bez turystów.

Gdzie nocować blisko jeziora Stelchno

Ackermannia leży 5 minut spacerem od jeziora Stelchno — to jeden z nielicznych obiektów z tak bezpośrednim dostępem do brzegu.

Trzy kameralne, całoroczne domki w różnych konfiguracjach:

• Sauna w brzozach — 50 m², max 3 os., prywatna sauna i kominek. Dla pary lub małej grupy.
• Brzozowa przystań — 50 m², max 6 os. Dla rodziny lub grupy przyjaciół.
• Między brzozami — 55 m², max 5 os., dwie sypialnie. Rodzinny, kameralny.

Więcej o noclegach nad jeziorem Stelchno i warunkach rezerwacji: domki nad jeziorem Stelchno.

FAQ – najczęstsze pytania o jezioro Stelchno

Czy jezioro Stelchno ma strzeżone kąpielisko? Kąpielisko Borce w sezonie letnim ma czynny punkt gastronomiczny i wypożyczalnię sprzętu. Kwestia ratowników — sprawdź aktualny status u gminy Jeżewo przed przyjazdem, ponieważ może się to zmieniać sezonowo.

Czy można wędkować na Stelchnie bez zezwolenia? Nie. Jezioro należy do Okręgu PZW Bydgoszcz (Koło nr 99 w Laskowicach). Połów bez zezwolenia jest nielegalny.

Jak głębokie jest jezioro? Średnio 5,1 m, maksymalnie 10,3 m w najgłębszych miejscach. Przy brzegu dno opada stopniowo, ale ok. 5–6 metrów od linii brzegowej pojawia się nagły spadek — warto wiedzieć przed wejściem z małymi dziećmi.

Czy na jeziorze można pływać motorówką? Nie. Stelchno objęte jest strefą ciszy — zakaz dotyczy wszystkich jednostek motorowych i motorowych sportów wodnych.

Czy jezioro Stelchno jest dobre do nurkowania? Tak, i jest opisywane jako miejsce przyjazne dla początkujących. Widoczność 5–7 m, głębokość do 10 m, bogata fauna i roślinność podwodna. Polecane zejścia: południowo-zachodni brzeg przy ul. Leśnej lub kąpielisko Laskowickie.Jak daleko od Ackermanni jest jezioro? 5 minut spacerem — pieszo, bez samochodu.